Article on other languages:
- خلية
- Клетка
- কোষ_(জীববিজ্ঞান)
- Kellig
- Ćelija
- Cèl·lula
- Cellule
- Buňka
- Celle_(biologi)
- Zelle_(Biologie)
- Κύτταρο
- Cell_(biology)
- Biologia_ĉelo
- Célula
- Rakk
- Zelula
- Célula
- یاخته
- Solu
- Kykna
- Cellule_(biologie)
- Cill_(bitheolaíocht)
- Célula
- תא
- कोशिका
- Stanica
- Sejt
- Cellula_(biologia)
- Sel_(Biologi)
- Celulo
- Fruma
- Cellula
- 細胞
- ji'esle
- Sel_(biologi)
- უჯრედი
- ಜೀವ_ಕಣ
- 세포
- Şane
- Cellula
- Ląstelė
- Šūna
- Клетка
- Эс
- Sel_(biologi)
- Cel_(biologie)
- Celle
- Celle
- Aître
- Cellula_(biologia)
- Cell
- Komórka
- Célula
- Kawsaykuq
- Celulă
- Клетка
- සෛලය
- Cell
- Bunka
- Celica
- Qeliza
- Ћелија_(биологија)
- Sél_(biologi)
- Cell
- Seli
- கலம்
- జీవకణం
- เซลล์_(ชีววิทยา)
- Selula
- Hücre
- Клітина
- خلیہ
- Hujayra
- Tế_bào
- צעל
- 细胞
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
Uned sylfaenol pob peth byw yw cell. Mae rhai nodweddion cyffredin i bob cell, gyda nifer o gelloedd arbennig yn dangos nodweddion ychwanegol. Mae i bob cell:
- Y DNA gyda'r wybodaeth genetig.
- Proteinau sy'n cynnal y prosesau biocemegol
- Cellbilen sy'n amfddifyn y gell ac yn gweithredi fel hildlydd o amgylch y gell, gan gadael rhai sylweddau i ddianc o'r gell neu i ddod i'r gell trwy broses o drylediad neu osmosis. Mae rhai sylweddau hanfodol yn cael eu symud ar draws y gellbilen gan broses o gludiant actif, sef broses sy'n defnyddio ynni i symud sylwedd yn erbyn y graddiant crynodiad.
Mae tasgau cyffredin sylfaenol i bob cell:
- Cellraniad er mwyn lluosogi celloedd.
- Y metabolaeth sy'n newid defnydd newydd i ynni ac yn gwaredu defnydd gwastraff
- Synthesis proteinau trwy drawsgrifio DNA i mRNA a mRNA i broteinau.
Mae mwy na 220 math o gerlloedd mewn corff dynol.
Adeiledd cell
Mae celloedd anifeiliaid a chellau blanhigion dipyn yn wahanol, ond dyma'r prif organynnau:
- Celloedd anifeiliaid a phlanhigion
- Y cellbilen o gwmpas y gell sy'n cadw'r cyfan wrth ei gilydd
- Y cnewyllyn mae'n cynwys y cromosomau gyda'r DNA
- Y cytoplasm o gwmpas y cnewyllyn ac i mewn y pilen
- Y gwagolyn cell llawn hylif
- Y mitocondria sy'n cynhyrchu ynni
- Y ribosom sy'n trawsgrifio mRNA
- Celloedd Planhegion
- Y cloroplast sy'n cynnwys y cloroffyl
- Y cellfur wedi i wneud o gellwlos ac yn cynnal ffurf y planhigion
Hanes
Y tro cyntaf i rywun ddod o hyd i gelloedd oedd ym 1665 pan ddarganfu Robert Hooke gelloedd pren corc ac wedyn celloedd planhigion byw. Roedd yn defnyddio'r un o'r microsgopau cyntaf i wneud hynny ac erbyn 1675 roedd Anton van Leeuwenhoek yn dadansoddi gwaed a deunydd cyffelyb.
Yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg darganfyddodd Theodor Schwann gelloedd anifeiliaid a phlanhegion. Darganfu Louis Pasteur nad yw'r celloedd yn dod o'r dim (generatio spontanea) - a Rudolf Virchow fod pob cell yn geni o gell arall (omni cellula ex cellula).
