2005

Digwyddiadau

Ionawr

1 Ionawr

• Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 yn dod i rym.
• Y lira newydd yn cael ei gyflwyno fel arian cyfredol Twrci

2-6 Ionawr

• Marwolaeth chwech o bobl mewn corwyntoedd stormus sy'n taro'r Unol Daleithiau.

3 Ionawr

• Ymladd yn Irac - Marwolaeth llywydd Baghdad, Ali Al-Haidri.

7 Ionawr

• Trên mewn damwain fawr yn Bologna, yr Eidal, ac 18 o bobl yn marw.

13 Ionawr

• Lluniau mewn llawer o bapurau newydd Prydain yn dangos y Tywysog Harry mewn iwnifform "Nazïaidd".

14 Ionawr

• Yr "Huygens Probe" yn glanio ar Titan, lleuad fwya'r blaned Sadwrn.

20 Ionawr

• George Bush yn dechrau ar ei ail dymor fel Arlywydd yr Unol Daleithiau.

22 Ionawr

• Cyngerdd Swnami yng Nghaerdydd.

23 Ionawr

• Viktor Yushchenko yn dechrau ei dymor fel Arlywydd Wcráin.

30 Ionawr

• Etholiadau yn Irac.

Chwefror

8 Chwefror

• Cadoediad rhwng Israel a Palesteina yn dechrau.
• Etholiad cyffredinol yn Nenmarc

9 Chwefror

• Ymosodiad bom mewn car gan ETA ym Madrid.

10 Chwefror

• Etholiad yn Sawdi Arabia

16 Chwefror

• "Protocol Kyoto" yn dod i rym, heb yr Unol Daleithiau a Awstralia.

Mawrth

Ebrill

2 Ebrill

• Marwolaeth Pab Ioan Pawl II yn Y Fatican.

8 Ebrill

• Gwylnos Pab Ioan Pawl II.

9 Ebrill

• Priodas Tywysog Siarl â Camilla Parker Bowles.

17 Ebrill

• Rhys Ifans yn ennill gwobr BAFTA.

18 Ebrill

• Pump yn marw mewn gwrthryfel fach yn Iran.

19 Ebrill

• Benedict XVI yn cael ei ddethol fel y Pab newydd.

23 Ebrill

• Silvio Berlusconi yn llunio llywodraeth newydd yn yr Eidal.

Mai 5 Mai

• Etholiad cyffredinol Prydain. Y Blaid Lafur yn ennill mwyafrif. Tony Blair yn aros yn brif weinidog.

18 Mai

• Ffilm olaf Star Wars, Star Wars III: Revenge of the Sith yn agor yng Nghymru.

21 Mai

• Gwlad Groeg yn ennill Cystadleuaeth Gân yr Eurovision yn Kiev.

29 Mai

• Pobl Ffrainc yn pleidleisio yn erbyn y Cyfansoddiad Ewropeaidd.

Mehefin

Mehefin 1 Mehefin

• • Pobl yr Iseldiroedd yn pleidleisio "na" i'r Cyfansoddiad Ewropeaidd gan ddilyn pobl Ffrainc.
  • Lindsay Lohan (actores) mewn damwain car.

5 Mehefin

• Swistir yn pleidleisio i ymuno ag Ardal Schengen.

6 Mehefin

• Dirprwy arlywydd Syria yn ymddiswyddo.

13 Mehefin

• Michael Jackson yn ei gael yn ddieuog o droseddau yn erbyn plant.

19 Mehefin

• • Etholiad yn Galicia, Sbaen.
  • Nicole Cabell yn ennill gwobr Canwr y Byd Caerdydd

30 Mehefin

• Sbaen yn dilyn Gwlad Belg i ganiatáu 'priodasau yr un rhyw'.

Gorffennaf 2 Gorffennaf

• Katherine Jenkins a'r Stereophonics yn chwarae yn nghyngherddau Live 8.

Awst

Medi

Hydref

Tachwedd 22 Tachwedd

• Y Bundestag yn penodi Angela Merkel fel canghellor yr Almaen.

Rhagfyr

Celfyddydau

• Ffilmiau
  • The Dark, gyda Sean Bean a Richard Elfyn
  • Y Lleill
  • Charlie and the Chocolate Factory
  • The Lion, the Witch and the Wardrobe
• Llyfrau
  • Phil Carradice - Wales at War
  • Richard Gwyn - The Colour of a Dog Running Away
  • Gavin Henson - My Grand Slam Year
  • J. K. Rowling - Harry Potter and the Half-Blood Prince
  • Stefan Terlezki - From War to Westminster
• Cerddoriaeth
  • Celebration Fanfare gan Alun Hoddinott
  • Requiem gan Karl Jenkins

Genedigaethau

• [[]]

Marwolaethau

• 2 Ionawr - Cyril Fletcher, actor
• 6 Ionawr - Makgatho Mandela
• 23 Ionawr - Morys Bruce, 4ydd Arglwydd Aberdâr
• 12 Chwefror - Arthur Miller, dramodydd
• 25 Chwefror
  • Syr Glanmor Williams, hanesydd
  • Peter Benenson sefydlydd Amnesty International
• 8 Mawrth - Alice Thomas Ellis, nofelydd
• 26 Mawrth - James Callaghan, yr Arglwydd Callaghan o Caerdydd, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig 1976-79
• 2 Ebrill - Pab Ioan Pawl II
• 21 Ebrill - Gwynfor Evans, gwleidydd Plaid Cymru
• 23 Ebrill - Syr John Mills, actor
• 16 Mai - Syr Rees Davies, hanesydd
• 31 Mai - Martyn Davies, chwaraewr rygbi
• 6 Mehefin - Anne Bancroft, actores ffilm
• 17 Gorffennaf - Syr Edward Heath, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig 1970-74
• 30 Gorffennaf - Derrick Morris
• 1 Awst - Fahd, Brenin Saudi Arabia
• 6 Awst - Robin Cook, gwleidydd
• 19 Awst - Mo Mowlam, gwleidydd
• 20 Awst - Clifford Williams, actor
• 3 Hydref - Jeff Young, chwaraewr rygbi
• 5 Tachwedd - John Fowles, nofelydd
• 25 Tachwedd - George Best, chwaraewr pêl-droed

Gwobrau Nobel

• Ffiseg: - Roy J. Glauber, John L. Hall, Theodor W. Hänsch
• Cemeg: - Robert Grubbs, Richard Schrock, Yves Chauvin
• Meddygaeth: - Robin Warren, Barry Marshall
• Llenyddiaeth: - Harold Pinter
• Economeg: - Robert J. Aumann, Thomas Schelling
• Heddwch: - Asiantaeth Ynni Atomig Rhyngwladol, Mohamed ElBaradei

Eisteddfod Genedlaethol Cymru Eryri a'r Cyffiniau 2005

Eraill

• Gwobr Roland Mathias